بررسی خصوصیات شان های کهنه چند ساله

پس از گذاشتن برگه موم در کلنی زنبورها با ترشح موم و استفاده از خود برگه شروع به ساخت حجره ها نموده وپس از اتمام ساخت و کامل شدن  شان های مومی از آن بسته به موقعیت زمانی و مکانی برای ذخیره عسل یا گرده و همچنین پرورش نوزادان استفاده می نمایند.

در طی مراحل پرورش لاروها و شفیره ها چند بار پوست اندازی صورت گرفته و این پوسته ها به تدریج در طول چندین بار تخم گذاری ملکه و در طی سالهای  بعدی انباشته شده و سبب سیاه شدن رنگ شان ها می شود.البته علاوه بر پوسته های لاروی ضدعفونی حجره ها با بره موم توسط زنبورهای کارگرنیز در تیره شدن رنگ موم شان ها مؤثر است. این شان ها دارای خصوصیاتی هستند که  در زیر از جوانب مختلف مورد بررسی قرار خواهند گرفت.

تأثیر روی جمعیت و کلنی :

پیله های به جا مانده در حجره ها باعث کوچک کردن قطر حجره ها شده و زنبورهای متولد شده از آن ها ریزتر شده وبه همین دلیل به تدریج جمعیت کلنی رو به ضعف می رود. علاوه بر این مسأله باقی ماندن اسپور وهاگهای بیماری های مختلف طی چند سال باعث بالا بردن احتمال بیماری زائی در کلنی می گردد. بازسازی این شان ها پس از برداشت عسل برای زنبوران کارگر مشکل تر است و وقت زنبوران نسبت به شان های تازه تر بیشتر تلف خواهد شد.همان گونه که قابل مشاهده است این سه عامل باعث تضعیف کلنی و جمعیت زنبوران و گاهی نیز از بین رفتن کامل کلنی (در صورت بروز بیماری )خواهد گردید.

تأثیر روی کیفیت عسل :

پیله های لاروی و شفیرگی از جنس سلولز بوده و قدرت جذب آب بالائی دارد.هنگامی که زنبور طی جمع آوری و فرآوری عسل، شهد را که مقدار رطوبت بالائی (حدود 40%)دارد در سلول های شان ذخیره می نماید این پیله ها مقداری از آب موجود در شهد را به خود جذب نموده و نگهداری می کنند. پس از اینکه زنبور کار تغلیظ عسل و فرآوری آن را به پایان رساند و در پوش های مومی روی حجره های محتوی عسل را ساخت مقداری از  این آب جذب شده، به عسل درون حجره باز پس داده می شود. این مسأله باعث بالا رفتن درصد رطوبت عسل شده و در نتیجه کیفیت عسل را پائین می آورد. به همین دلیل گاهی زنبورداران از اینکه در منطقه ای با رطوبت پائین عسل با رطوبت نسبتاً بالائی برداشت کرده اند اظهار تعجب می کنند که با پی گیری دقیق تر مشخص می گردد که علت آن وجود شان های  چند ساله به تعداد بیشتر از معمول درزنبورستان می باشد. همچنین این پیله های موجود در دیواره های حجره های شان های کهنه دارای منافذ زیادی است. این منافذ مانند یک بوگیر قوی عمل نموده و به مقدار زیادی عطر عسل را می گیرد و از این طریق نیز کیفیت عسل را پائین می آورد. با گذاشتن یک تکه شان چند ساله در آب می بینیم که رنگ آب پس از چند ساعت رو به قرمزی رفته و رنگ شان به تدریج سفیدتر می شود. در مورد عسل ذخیره شده در شان نیز این مسأله صادق است .به این ترتیب که رنگ عسل بخصوص در صورت اینکه مدت نسبتاً زیادی (حدود یک تا دو ماه) قبل از برداشت در سلول ها باقی بماند رو به قرمزی رفته و همچنین مزه آن نیز مقداری تغییر می کند. این مسأله به علت حل شدن هیدروکسی متیل فورفورال موجود در شان ها ، در عسل ذخیره شده می باشد . این موضوع روی بازار پسندی عسل اثر می گذارد. بسته به نوع منطقه و ذائقه محلی این اثر می تواند مثبت یا منفی باشد . به عبارت دیگر در مناطقی که عسل روشن با طعم ملایم مورد پسند می باشد باعث پائین آمدن بازار پسندی و در مناطقی که عسل های قرمز رنگ با طعم نسبتاً تند تری طرفدار بیشتری دارد باعث بالا رفتن مرغوبیت عسل می شود.

استخراج عسل و شان های قدیمی :

در هنگام پولک تراشی با چنگال، شان های چند ساله  مقاومت بیشتری نشان داده و با گیر کردن پیله ها در سوزن های چنگال باعث سخت تر شدن کار پولک تراشی می شود. گاهی اوقات این مسأله حتی سبب شکسته شدن سوزن های چنگال نیز می شود. با توجه به اینکه وجود پیله ها در حجره ها باعث ایجاد مقاومت بیشتر و استحکام آن ها می گردد در هنگام اکستراکتور کردن شان های سیاه محتوی عسل شکستگی خیلی کمتری نسبت به شانهای نو و سفید دارند که در حقیقت می توان گفت این تنها مزیت این گونه شان ها می باشد(اگر تأثیر روی مرغوبیت عسل  دربعضی مناطق را به دلیل دو جانبه بودن آن در نظر نگیریم).

به هر حال با توجه به مطالب ذکر شده معمولاً توصیه می شود که برگه موم پس از کامل شدن شان، حداکثر تا سه سال نگهداری شود و پس از این زمان نسبت به ذوب آن اقدام گردد. به عبارت دیگر باید هر سال هنگام پائیز یک سوم تیره ترین شان ها را از رده خارج نموده و نسبت به ذوب آن ها اقدام نمود.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن

اخبار زنبورداری