چگونگی مقابلة گیاهان با تنش خشکی در مزرعه

دوره های کمبود آب خاک و یا هوا، اغلب در طول چرخه زندگی گیاه حتی در خارج از نواحی خشک و نیمه خشک نیز اتفاق می افتد. واکنش های گیاه به کمبود آب پیچیده هستند،که تغییرات سازشی و یا اثرات زیان آور را شامل می گردند. تحت شرایط مزرعه ایی ،این واکنش ها می توانند به طور سینرژیستی یا آنتاگونیستی توسط وقوع سایر تنشها تغییر یابند. ..
دوره های کمبود آب خاک و یا هوا، اغلب در طول چرخه زندگی گیاه حتی در خارج از نواحی خشک و نیمه خشک نیز اتفاق می افتد. واکنش های گیاه به کمبود آب پیچیده هستند،که تغییرات سازشی و یا اثرات زیان آور را شامل می گردند. تحت شرایط مزرعه ایی ،این واکنش ها می توانند به طور سینرژیستی یا آنتاگونیستی توسط وقوع سایر تنشها تغییر یابند.
این پیچیدگی به خوبی در اکوسیستمهایی از نوع مدیترانه ایی نشان داده می شود. و در آنجا گیاهان دارای راهکارهای غالب اجتناب از تنش مثل گیاهان چند ساله با ریشه های عمیق یا گیاهان یکسالة زمستانه بهاره، توأم با اسکلروفیل های مقاوم به تنش یافت می شوند.
اختلافات بین گونه ها می تواند به جای اختلاف در متابولیسم, به ظرفیتهای متفاوت برای جذب و انتقال آب در یک وضعیت آبی مشخص منتهی گردد. تغییرات در نسبت ریشه به اندام هوایی یا تجمع موقتی ذخایر در ساقه تحت شرایط کمبود آب با تغییرات در متابولیسم کربن و نیتروژن همراهی می شود. در سطح برگ پراکندگی انرژی القایی (تهییجی) بوسیلة فرایندهایی غیر از متابولیسم کربن فتوسنتزی یک مکانیسم دفاعی مهم می باشد که با کاهش در فتوشیمی و در دراز مدت افت ظرفیت فتوسنتزی و رشد توأ م می گردد.
- حفظ موازنة صحیح آبی:
در همین رابطه, دو گونة بلوط همیشه سبز را در کنار هم در منطقه اورای پرتقال, مورد مقایسه قرار داده و در یافتند که هیچ اختلاف معنی داری از نظر مقادیر آسمیلاسیون خالص کربن هنگامیکه رطوبت کافی در خاک وجود داشت و یا در مورد گیاهان تحت تنش خشکی ملایم در اول جولای, وجود ندارد. با وجود این, تا انتهای تابستان گرم و خشک (ماه سپتامبر) مبادلة گازی نیمروزی در Q.ilex نسبت به Q. suberکمتر متأثر گردید. یعنی تا انتهای تابستان پتانسیلهای آبی بسیار بالاتری در برگهای Q.ilex (52 .1- مگا پاسگال ) در مقایسه با 38 .2-مگا پاسگال برای Q. suber مشاهده گردید. و چنین فرض شد که ریشه های Q.ilex قادر به مکش و دریافت آب از لایه های عمیق تر خاک بودند که به آنها اجازه می داد در مقایسه با Q. suber برای دورة طولانی تری مقادیر بالاتری از جریان آب و آسمیلاسیون برگی را حفظ کنند. افزایش تراکم ریشه در واحد حجم خاک در گیاهان یک ساله نظیرLupinus albus نیز در شرایط کمبود آب مشاهده شده است.(شکل زیر) در کل, رشد اندام هوایی در مقایسه با ریشه در برابر کمبود آب حساس تر است. مکانیسم هایی که زمینة پایداری و تداوم رشد ریشه را تحت تنش خشکی فراهم می آورند شامل تنظیم اسمزی, افزایش در ظرفیت از بین رفتة دیوارة سلولی و همچنین انباشت ABA داخلی به جهت ممانعت از تولید اتیلن, می باشند.

 

- بسته شدن روزنه ,ذخیرة اقتصادی آب برای آسمیلاسیون کربن:
کنترل روزنه ایی تلفات آب, که هم در واکنش به کاهش در تورژسانس برگی یا پتانسیل آبی و هم رطوبت نسبی پایین هوا می تواند اتفاق بیفتد, به عنوان اولین واکنش گیاه به کمبود آب در شرایط مزرعه ایی تشخیص داده شده است. بطوریکه روزنه ها به علایم شیمیایی (مثلABA) تولید شده بوسیلة ریشه های دهیدراته پاسخ می دهند در حالیکه وضعیت آبی برگ ثابت نگه داشته می شود.
- 2 coقابل دسترس, کنترل کنندة ظرفیت بیوشیمیایی آسمیلاسیون کربن می باشد که کاهش در کربن بین سلولی (Ci) به دنبال بسته شدن روزنه ها در دراز مدت کاهش ظرفیت ماشین فتوسنتزی را به منظور سازگاری به کربن در دسترس القا می کند. بطورکلی, مقاومت به خشکی در گیاه به مجموعه ایی از مکانیسم ها و واکنش های پیچیده ایی گفته می شود که
گیاه در صورت بر خورد با کم آبی, توانایی رشد و نمو خود را تا حدودی حفظ می کند.

 

نوشته شده توسط حسین خوشوقتی
منابع مورد استفاده:

1- Chaves MM, Pereir JS, Maroco J, Rodriguse ML,
Ricardo CPP, Osorio ML, Carvalho I, Faria T,
Pinheiro C. 2002. How plants cope with water
stress in the field. photosynthesis and growth.
annals of botany 89: 907-916.
2- Rodrigues ML, Pacheco CA, Chaves MM. 1995.
Soil-plant relations, root distribution and
biomass partitioning in Lupinus albus L. under
drought conditions. Journal of Experimental
Botany 46: 947–956.
3- Sharp RE, LeNoble ME. 2002. ABA, ethylene and
the control of shoot and root growth under water
stress. Journal of Experimental Botany 53:
33–37.
4- Wilson KB, Baldocchi DD, Hanson PJ. 2001.
Leaf age affects the seasonal pattern of
photosynthetic capacity and net ecosystem
exchange of carbon in a deciduous forest. Plant
Cell and Environment 24: 571–583
منبع:keshavarzejavan.com
تهیه شده توسط محمدآقا!!...   

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن